بلاگ تحقیق کیفی

تفاوت تحلیل محتوا و تحلیل محتوای موضوعی

در واقع می توان گفت دو رویکرد تحلیل محتوا و تحلیل محتوای موضوعی شباهت زیادی در فرایند تحلیل دارند ولی فرق مهم این دو این است که تحلیل محتوا سطح انتزاع کمتری داشته و بیشتر به توصیف پدیده می پردازد و در پاسخ به سوال تحقیق، به دنبال تولید طبقات و دسته بندی بر اساس اشتراکات مفهومی کدها است و بیشتر بر معانی ظاهری متن مصاحبه متمرکز است. درحالیکه در تحلیل محتوای موضوعی محقق به دنبال تفسیر با سطح انتزاع بالاتر بوده و طبقات استخراج شده را بر اساس معانی پنهانی و مکنون و در قالب مضامین تفسیری ارائه می‌کند؛
به طوریکه می‌ توان گفت هر دو در تشکیل طبقه با هم تشابه دارند با این تفاوت که در تحلیل محتوا در همان مرحله طبقه محقق متوقف می‌ شود ولی در تحلیل محتوای موضوعی محقق در یک سطح بالاتر انتزاعی تولید مضمون یا مضامینی می‌کند که چند طبقه را در دل خود جا دهد و بتواند تفسیری کلی از داستان تحقیق در قالب مضامین ارایه کند. مضامین در واقع طناب مفهومی هستند که چند طبقه را در خود جا می‌دهند و یک یا چند جمله هستند درحالیکه نام طبقات از دو یا سه کلمه تشکیل شده و یک واژه هستند.

ضرورت دانستن تفاوت این دو رویکرد

بنابراین دانستن فرق این دو رویکرد اهمیت دارد تا محققین از ابتدا بر اساس سوال تحقیق و هدف پژوهش نوع رویکرد مطالعه را انتخاب کنند. هرچند بسیاری به اشتباه این دو را بجای هم استفاده می کنند . پس اگر محققی تازه کار بوده و مهارت تفکر انتزاعی کمی دارید بیشتر به سراغ تحلیل محتوا بروید و اگر قدرت تحلیل و تفسیر و تفکر انتزاعی خوبی دارید می‌ توانید از رویکرد تحلیل محتوای موضوعی استفاده کنید.
البته در تحلیل محتوا بر اساس میزان تکرار شوندگی کد ها و مفاهیم، طبقات شکل می گیرند که در رویکرد مقابل این مسئله کمرنگ تر است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.